2026 гъэм жэпуэгъуэм и 14-м Псыжь къэзакъыдзэм илъэс 330-рэ зэрырикъур егъэлъапӏэ.
Къардэн станицэм станицэр къызэзыгъэпэща къэзакъхэм я фэеплъым деж гуфӏэгъуэ зэӏущӏэ щекӏуэкӏащ. Абы хэтащ Къэрэшей-Шэрджэс члисэ округым и благочиннэ иерей Якушев Александррэ Кардоникскэ станицэм и Покров члисэм и унафэщӏ иерей Саенкэ Иуанрэ.
Къызэхуэсахэм Ягу Къагъэкӏыжащ Псыжь къэзакъыдзэм и тхыдэм и напэкӏуэцӏхэр икӏи тепсэлъыхьащ къэзакъхэр урысейм къыгуэхыпӏэ имыӏэу зэрыпыщӏам.
Дзэм и тхыдэр Къыщежьэр Хопер къэзакъ полк къыщызэрагъэпэща 1696 гъэрщ. Ар Хэтащ Пётр Езанэм и дзэхэм Азов тырку быдапӏэр къызэращтам.а махуэм Къыщыщӏэдзауэ И тхыдэр Ирегъэкӏуэкӏ Псыжь къэзакъыдзэм.
Официальнэу ар 1860 гъэм къызэрагъэпэщащ, Тенджыз Фӏыцӏэ къэзакъыдзэмрэ Кавказ линейнэ къэзакъыдзэм щыщ ӏыхьэмрэ зэкъуагъэувэри.
Лӏэщӏыгъуищым щӏигъукӏэ къэзакъхэр Хэкум хуолажьэ, адэжьхэм я хабзэхэр яхъумэ, щӏэблэщӏэхэм ӏэрагъэхьэ.