2026 гъэм бадзэуэгъуэм и 1-м Пятигорск епархием и Щӏалэгъуалэ центрым щекӏуэкӏащ «Щэнхабзэ щӏэинхэм я объектхэр хъумэным ехьэлӏауэ хабзэубзыху мардэщӏэхэр гъэзэщӏэным И Практикэ лъэныкъуэхэр» Щӏыналъэ зэхуаку конференцыр, ар теухуат «Урысей Федерацэм ис лъэпкъхэм я щэнхабзэ щӏэинхэм (тхыдэмрэ щэнхабзэмрэ я фэеплъхэм) я ӏуэхукӏэ» 2002 гъэм 25.06-М Къащта Федеральнэ закон Nº73-Ф3-м халъхьа зэхъуэкӏыныгъэхэм, къару зыгъуэтахэм 2026 гъэм гъатхэпэм и 1-м.
Форумым Щызэхуэсащ Ставрополь крайм, Къэрэшей-Шэрджэс, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэхэм щэнхабзэ хъугъуэфӏыгъуэхэр хъумэнымрэ къэрал хъумэнымкӏэ Я Управленэхэм я унафэщӏхэмрэ лӏыкӏуэхэмрэ, музей зэгухьэныгъэмрэ дин лэжьакӏуэхэмрэ я лӏыкӏуэхэр. Форумым хэтхэм фӏэхъус псалъэхэмкӏэ захуигъэзащ Пятигорскрэ Черкесскрэ я архиепископ Феофилакт:
"Нобэ кавказ Ищхъэрэ федеральнэ округым и къалащхьэ Пятигорск кафедральнэ къалэм, конференцышхуэм дыщызэхуэсащ, фэеплъхэр, щэнхабзэ хъугъуэфӏыгъуэхэр хъумэным пыщӏа къалэнхэмрэ гугъуехьхэмрэ дытепсэлъыхьыну.
Апхуэдэу ахэр статистикэ гъущэм къыщоӏу, ауэ абы къыдэкӏуэуи а щӏыпӏэхэр цӏыху минхэмрэ мелуанхэмрэ щхьэщэ щыхуащӏ щӏыпӏэщ, тхьэлъэӏу щӏыпӏэщ. Ахэр ди члисэхэрщ, ахэр ди щӏыпӏэ лъапӏэхэрщ, ахэр тхьэшынагъэ зыхэлъ ди адэжьхэм къабгъэдэкӏыу ди деж къэса пасэрейхэрщ.
Икӏи къызэрыслъытэмкӏэ, зыми и дежкӏэ къалэныщӏэкъым, ауэ япэм иӏа къалэну къонэж а фэеплъхэр псоми дигъэгуфӏэ къудей мыхъуу, тыгъэшхуэу къытӏэрыхьа щӏэиным теухуауэ ди фэеплъыфӏым иджыри щыхьэт зэрытехъуэфын хуэдэу хъумэным», - жиӏащ Архипастырым.
Нобэкӏэ Пятигорск епархием и щӏыналъэм щэнхабзэ щӏэину 20 щыӏэщ, Х-нэ лӏэщӏыгъуэм къыщыщӏэдзауэ ХХ-нэ лӏэщӏыгъуэм и пэщӏэдзэм нэсыху тхыдэ лъэхъэнэ зэмылӏэужьыгъуэхэм яухуауэ. Фэеплъ псори езыхэм я щӏыкӏэкӏэ телъыджэщ, архитектурэ теплъэ гъэхуа яӏэщ, Кавказ Ищхъэрэм члисэхэм зэрызыщаужь тхыдэ лъэхъэнэхэри къагъэлъагъуэ. Доклад нэхъыщхьэр ищӏащ Ставрополь крайм щэнхабзэ хъугъуэфӏыгъуэхэр хъумэнымрэ къэрал хъумэныгъэмкӏэ и управленэм и унафэщӏым и къуэдзэ Терещенкэ Александр Василий и къуэм.
Ӏэщӏагъэ зэпсэлъэныгъэм и темэ нэхъыщхьэ хъуащ профильнэ законодательствэм щӏэуэ къыхыхьахэр. Къагъэщӏэрэщӏэжа законым иджы хохьэ «щэнхабзэ щӏэин объектым и купщӏэм епха лэжьыгъэхэр»гурыӏуэныгъэр. Апхуэдэ лэжьыгъэхэм хеубыдэ объектыр зыхуей хуэзэу техникэ, санитар, мафӏэсым пэщӏэтыныр. Ахэр ехьэлӏакъым хъумэным ехьэлӏа лэжьыгъэхэм (реставрацэм, консервацэм, фэеплъыр зэгъэпэщыжыным, ӏэмэпсымэм) икӏи хъумэныгъэм, теплъэм, инагъ-планировкэ, конструктивнэ унафэхэм зрагъэхъуэжыркъым.
Хабзэм игъэуващ апхуэдэ лэжьыгъэхэр нэхъ тыншу зэрырагъэкӏуэкӏ щӏыкӏэр. Хуитыныгъэ къыӏэрыхьэным и пӏэкӏэ мылъкур зейм иджы и къалэнщ и мурадхэм щыгъуазэ ищӏыну икӏи лэжьыгъэхэм пэрыхьэфынущ, лэжьэгъуэ махуи 7-м къриубыдэу тегъэщӏапӏэ ящӏа хьэрэмыгъэ къыӏэрымыхьэмэ. Мылъкур зейм хузэфӏэкӏыну лэжьыгъэхэм я спискэр 47.3-нэ статьям и 6-нэ пунктым къыщыгъэлъэгъуащ икӏи абы хохьэ, псалъэм папщӏэ, электро -, хуабэ -, газ -, псыкӏэ къызэзыгъэпэщ, канализацэ, кондиционер, мафӏэс хъумэныгъэ, видеонэтын системэхэр зэгъэпэщыжыныр, лифт ӏэмэпсымэхэр зыхуей хуэгъэзэныр, зэгъэпэщыжыныр, гупэхэмрэ унащхьэмрэ щӏыпӏэ-щӏыпӏэкӏэрэ зэгъэпэщыжыныр, апхуэдэ нэгъуэщӏ лэжьыгъэхэри.
Конференцым хэтхэр зэгурыӏуащ апхуэдэ щӏэщыгъуэхэм щэнхабзэ щӏэинхэм я купщӏэр цӏыхухэм нэхъ тынш зэращӏым, хуит ящӏа лэжьыгъэ лӏэужьыгъуэ куэдым объектхэр техникэ и лъэныкъуэкӏэ хъарзынэу зэрахъумэнум, лицензэ зиӏэ организацэ хэхахэм зыхуамыгъазэу. Къинэмыщӏауэ, лэжьыгъэхэр зэрырагъэкӏуэкӏ хъыбарегъащӏэ хабзэр сэбэп мэхъу зыхуеину дэфтэрхэр гъэхьэзырыным трагъэкӏуадэр гъэмэщӏэным.
Екӏуэкӏа щӏыналъэ зэхуаку конференцыр тхыдэмрэ архитектурэмрэ я члисэ фэеплъхэр хъумэным дихьэх псори зэкъуэзыгъэува япэ профессиональнэ щӏыналъэ зэхуаку форум хъуащ.