Къарачай-малкъар

Къарачай-малкъар (3227)

Быйыл март айны 22-де Къабарты-Малкъарда «Мир всем» деген православ джаш телю Аралыкъны алчылары Нальчикде Магдаллы Мария шыйыхны клисасыны динчилери бла бирге субботник этдиле. Хар джыл сайын да адетдеча джаш адамла клисаны арбазын Пасхагъа ариу этерге кюрешедиле. Клисаны тамадасыны разылыгъы бла православ волонтерла бояула бла саутланыб бордюрла бла бурууну бояб чыкъдыла.

Быйыл март айны 22-де Лермонтов шахарны Радонежский Сергий шыйыхны клисасында Лермонтов клиса округну динчилерин тобагъа къайтыулары болду. Нбрленнген Саугъаланы Литургиясын благочинияны динчилери бла бирге протоирей Дьячков Александр бардырды. Литургия бошалгъандан сора духовник православ динчилеге эмда келген джамагъатха ойлашдыргъан сезле айтды. Ол артыкъ да бек, Масих Иссагъа табыныуну аны сыйлауну уллу магъанасы болгъанын чертди. Андан сора олтуруб чай иче, дин башчылыны салгъан джумушларын баджарыуну благочиния белюмлени ишлерин сюздюле. Артыкъ да бек, «Православ культураны тамаллары» деген модульну сайлауну юсю бла школлада джыйылулагъа православ динчиле да къошулургъа кереклисине эмда абортлагъа къаршчы «Лепта за жизнь» деген москвадчы акциягъа болушлукъ этиуге уллу эс белюндю.

Быйыл март айны 22-де дин ючюн азаб чегиб елген Гливенко Димитрийни, Нарсананы Никольский клисасында эмда Православ гимназияда эсге тюшюрдюле. Новомученикле бла Орус Клисаны тобачыларыны сыйына аталгъан тебен клисада Нюрленнген Саугъалагъа Литургия этдиле, «Святыны Земли родной» деген клиса-тарих музейи бла гимназияны акт залында шыйыхха аталыб литература-музыкалы композицияла болуб етдюле. Дин къуллукъ бла мероприятиялагъа аны туудугъу –Дмитрий Сергеевич Гливенко бла эгечинден туугъан Цыганков Стефан Петрович да къошулдула. Нюрленнген Саугъалагъа Литургияны клисаны тамадасы протоирей Знаменский Иоанн бардырды. Дин зикирлени гимназияны сохталары джырладыла. Запричастный стихден сора Димитрий шыйыхны джашаууну юсюнден , клисаны клириги иерей Поддубный Михаил ауаз берди. Заамвон дуадан сора шыйыхха махтау салдыла. Клисаны тамадасы, Дмитрий Сергеевич бла Стефан Петровичге Къутхарыучу бла Раббийни Анасыны иконаларын саугъа этди. Нарсанада 1911-чи джылдан 1936-чы джылгъа дери Свято-Никольский клисада къуллугъун бардыргъан Шыйыхны сыйына аталгъан дин къуллукъдан сора мероприятияны «Святыни Земли родной» деген клиса-тарих музей бла Православ гимназияны акт залында бардырдыла. Анда сохтала литература-музыка композиция кергюздюле, «Благославенный Кавказ» деген студия этген Шыйых Димитрийге аталгъан киногъа да къарадыла андан сора да келген къонакъла бла да ушакъ этдиле.

Быйыл март айны 22-де сабий суицидни проблемаларыны эмда анга «группа смерти» дегеннге къаршчы турууну юсюнден «Жизнь как ценность» деген ат бла тегерек столда Байрамукъланы Халиматны атын джюрютген ресмпубликан китабханада ушакъ этдиле. Ол мероприятиягъа Алийланы Умар атлы Кърал университетни психология кафедрасыны устазлары, китабхананы къуллукъчулары, дин аралыкъланы келечилери бла республикан баш окъуу берген заведенияланы студентлери да къошулгъан эдиле.Тюбешиуню баш темасын, бусагъатда Интернетде «елюм къауумла» дегенча чыгъыб сабийлени кеслерин елтюрюрге бойсундурургъа кюрешедиле. Ада ишек этмезча «Синий кит», «Разбуди меня в 4:20» бла «Тихий дом» деген ариу атлары болса да ала адамны джанына бек къоркъуулудула. Ангысы энтда иги «къайнаб» бошамагъан джаш адамны кеслерине бойсундурадыла. Ол ушакъгъа Пятигорске бла Черкесск епархияны Къарачай-Черкес республикада дин билим бериуню филиалыны тамадасы иерей Якушев Александр да къошулгъан эди. Православ динчи айтхандан, бусагъатда джаш телю джамагъатны ичинде бек джакъсыздыла, ол себебден аланы излемлерине уллу эс белгенлей турургъа керекди. Сабийни гитччеликден огъунакъ ийман джаны бла айнытыргъа дин бла шагърей этерге кереклисинден да эсге салды ол. Алиййланы Умар атлы Кърал университетни педагогика психология кафедрасыны тамадасы, психология илмуланы кандидаты Шидакъланы Фатима да, ата-анала да устазлада джамагъат да бирлешсе тыярыкъдыла бу джаш телюню бу ачы затдан деб айтды. Психологну оюмундан, кесине эс белюнсе . анга ата-ана айтханына тынгыласала джаш адамгъа бек магъанылыды.

Бу кюнледе Пятигорске бла Черкесск епархияны социал къуллукъ бла суаблыкъ белюмю, «София» деген суаблыкъ фонд бла эмда Предгор районда джамагъатны социал джумушун баджаргъан аралыгъы, кеслери джашагъан къартла бла инвалидлеге деб 60 аслам азыкъ тоблама хазырлагъандыла. Аланы Предгор районну эллери бла станселерине юлешгендиле. Хар бир элде аллай болушлукъ керекли адамлагаъа азыкъны православ динчи бла социал къуллукъчула табдыргъандыла. Инджилиб джашагъан къарт аккала бла аммалагъа, былагъа къайгъырыб этилген иш бек ашхы саугъа болду.

Юйдеги клубну чегинде, сабийге эмчек салыу блва анга къарауну юсю бла анала бла ушакъны- «Дом для мамы» дегенни къонагъы- сабийни къошакъсыз багъыудан консультатив Ассоциациясыны члени матушка Нартова Елена бардырды. Анда магъаналы, сылтаулу болгъандан башлаб, сабий туугъанындан башлаб эмчекден къалай тюз айырыргъа кереклиси темала сюзюлдюле. Тиширыула, сабий есе баргъанына кере эмчекни къалай салыныргъа кереклисини юсюнден соруула бердиле. Сабий сакълаб тургъан тиширыулада, сабийни биринчи сагъатларындан башлаб эмчек салыуда терсликле болмазча эмда туугъан сора ол инджилмезча кеб джыламазча не этерге кереклисинден да хапар сордула. Сабийлери бир кесек абаданыракъ болуб эмчек сала тургъан анала да, сабийни бир джылдан сора эмчекге тутаргъа боллугъу бла къаллыгъындан, эндиги сабий табарына хазыр болуудан, сабийге заран этмей эмчекден къалай айырыргъа боллугъундан сорууланы бердиле. Кеб сабийли анала да кеслерини юсюнде сынагъан сынамларындан юлюш этиб, энди сабий табарыкъ тиширыула хар нени да тюз этерча хапар айтдыла. Аллыбызда заманда аналыкъны юсю бла магъаналы соррула бла байламлы джангы тюбешиуле боллукъдула. Бу тебешиуню ВК да «Мамочки Ессентуков» деген сообществону болушлугъу бла бардыргъандыла.

Быйыл март айны 20-да Черкесскеде Свято-Сергий гимназияны 1 бла 3-чю классларына сохталарына., Пятигорск бла Черкесск епархияны белгили болгъан эмда белгили болуб бошамагъан новомучениклерини юсюнден ОПК дан бек сейир дерс болуб етдю. Март бла апрель айлада православ дин ючюн елген Пятигорске бла Черкесск епархияны мучениклерин эсгериу кюнле боладыла ала: сыйлы мученик Гливенко Димитрий (мартны 22-де), иерей Русаков Никандр мартны 14-де) , архиепископ Вильковский Павел (апрелни 2-де), иерей Курлеев Петр (апрелни 30- да). Ол ашхы адамланы, Масих Иссаны динин джакълаб джарсыгъанланы юсюнден сохталагъа хапарны, Черкесскеде Никольский клисаны штат динчиси иерей Гурин Александр хапар айтды. Кесин хапарын толу этер ючюн православ динчи бусагъатха Клиса белгили этген эмда белгили болуб бошамагъан новомучениклени суратлары бла презентация да этди. Аллахха къуллукъ етген бу шыйыхланы юсюнден хапаргъа сабийле бек эс белюб тынгыладыла. Аны тышында да сохтала, презентацияда джангы клиса терминле, «священномученик», панагия», новомученик» , «исповедни» деген сезле бла да шагърей болдула. Православ динчи сабийлени, ол новомучениклени къаты ийманларыча болсун ийманыгъы, тилегигизде аланы болушлукъгъа чакъырыгъыз деб чакъырыу этди.

Быйыл март айны 15-де Нарсанада Крестовоздвиженский клисаны тамадасы протоирей Моничев Димитрий, ГБУСО-ну Нарсанада социал къуллукъну комплекс аралыгъыны пенсионерлери бла кезюулю тюбешиуюн бардырды. Православ динчи алагъа ораза бла тюшюнюуню юсюнден айтыб андан сора талай соруулагъа джуаб берген эди. Анга тынгылагъанла, бу тебишиулени къурагъаны ючюн уллу разылыкъларын билдирген эдиле.

Озгъан кюнледе Новопавлов шахарны Петропавлов клисасында , Новопавлов клиса окргуну клисаларыны динчилерине Тобагъа Тюшюнюу адет болуб етдю. Округну динчиси протоирей Тарнакин Александр, православ динчилеге, православ ора тюшюнюуню кезюую болгъанындан андан дин-тин байлыкъ алыргъа кереклисинден аауаз берди. Джыйылгъанла кеб болмай ауушхан , Новопавлов окргуну динчиси болуб тургъан протоирей Агеев Ильягъа джаназы дуа да окъудула.

Быйыл март айны 16-да Нарсананы Православ Свято-Никольский гимназиясында белгили тил уста-филолог Ирзабеков Василий, орус тилни юсюнден ушакъланы циклын бардырды. Тюбешиуню, белгили джазыучу, этнограф,лексикограф Владимир Иванович Дальгъа атадыла. Василий Давыдович сабийлеге, Толковый сезлюкде 200 000 минге джуукъ сез бла 37 800 нарт сез барды. Аны тышында да лектор, Дальны сезлюгю къалай къуралгъанындан сохталагъа хапар айтды. «1819-чу джыл март айда, Далтгъа 17 джыл болгъан сагъатда, аны Петербург Тенгиз кадет корпусдан Къара тенгиз флотха минчман болуб джибериледи. Кюнлени биринде Николаевге бара о лиги суукъ болады. Джаш мичманны булджутурча арбачы булутлу кекге къараб Замолаживает деб айтады. Даль арбачыдан къалай замолаживает? Деб сорады, сез нени юсюнден баргъанын ангыламай. Арбачы анга сезню магъанасын ангылатады, ол сез а, кек къара булутлу болуб тебрегенди, ол а джылыула келирге кеб къалмагъанды деген магъананы тутады. Владимир Иванович джазма къол китабчыгъын алыб. Ол сезню магъанасын ары джазады. Мао л иш болгъанды Толковый сезлюкню къуралыб башланыууну аллы».