Къарачай-малкъар

Къарачай-малкъар (3227)

Быйыл февраль айны 27-де Черкесскеде Свято-Сергий гимназияны биринчи классларыны сохталарында, «Саулукълу болургъа излей эсенг» деген дерс бардырылды. Аны Къарачай-Черкес медицина колледжни 4-чю курсуну студентлери бардыргъандыла. Ала сабийлеге, кюн башынга чабса, чыкъгъан сынган болса биринчи къаллай болушлукъ этерге боллугъундан хапар айтдыла. Байлауну тюрлю-тюрлюсюн да кергюздюле. Артыкъ да бек сабийле, биринчи болушлукъ этерге юрениуню бек джаратдыла. Эсге салсакъ, бу сууда-къутхарыучу классды, кеси да Къарачай- Черкесияда ГИМС МЧС бла, медицина колледж бла, Шимал-Кавказ Гуманитар Академияны бассейни бла байламлылыкъ джюрютеди. Ол кюн огъунакъ Свято-Сергний гимназияда «Наше наследие» деген Бютеуэресей школ тургъа къошулгъанланы саугъалау болду. Быллай затха биринчи классны сохталары биринчи кере къошулгъан сынамлары къуандырырчады. Бинринчи дараджалы дипломла бла 2 , экинчи дараджалы дипломла бла 5 , ючюнчю дараджалы дипломла бла 8 адам саугъаланнганды.

Сырный седмица кюнде Минераловаод эмда Нарсана бла Къарачай-Черкес Шимал клиса округланы динчилери Межсоборный Присутствияны эки джангы проектин сюздюле. Джыйылыуда, "Акафист в молитвенной жизни Церкви" бла "Профессии, совместимые и не совместимые со священством" деген пректлени юсюнден кеслерини клисаларына дзжюрюген джамагъатны сагъышларын да айтдыла православ динчиле. Биринчи проектни , дин къуллукъ бардырыу бла клиса искусствону сорууларыны юсю бла Межсоборный Присутсвияны комиссиясы хазырлагъанды, экинчини да Межсоборный Присутствияны комиссиясы, 2015-чи джыл январ айны 28-де Межсобоный Присутствияны президиуму, клиса управления бла Клисада бирликни баджаргъан управленияны механизмлерини юсю бла салыннган борчланы толтурур джанындан къурагъанды. Аланы юсюнден айтылгъан оюмланы Межсоборный Присутствия бла Богослов .ру деген порталда джыядыла. Ушакъны кезюуюнде, Минеральные Водыда, дин къуллукъда акафистлени къошуудан эмда алгъаракъда бегитилген бютеуклиса документлеге кере, приходла бла клиса организациялагъа экономика ишле бла хайырланыргъа дегенча сорууланы юсю бла белгисизлик ачыкъланнганды. Черкесскеде джыйылыуда да, бу затла белгили болгъандыла, клисагъа джюрюген тюз джамагъатны акъылы бла акафистле да этилген къуллукъну магъанасын тутадыла бир-бирде уа Дин къуллукъдан эсе да мийик дараджада боладыла деб, ол а, акафистде этилген тилек табын этгенни джанына себелик орналтады, ол Евхаристия бла Масих Иссаны эсге тюшюрген Адетге толу къошулууну орнун толтурады. Алай а ол проблема документге тюшмегенди., Динчиликге заран салмазлыкъ усталыкъланы юсюнден документде былай айтылады « тюз ишлемеклик диакон бла пастырлыкъ къуллукъгъа тыйгъыч этмезге керекди», алай а ала къаллай тыйгъычла болургъа боллукълары эмда аны ким белгили этери ачыкъланмайды. Быйыл февраль айны 26-да, епархиал дин-катехизация курсланы тамадасы протоирей Симанович Олег Пятигорскеде филиалны курсларына джюрюгенле бла теджелген проектлени сюзгенди. Курсланы тамадасы тынгылаучуланы проектлени документлери бла шагърей этгенди эмда аланы юсю бла Клисада баргъан сюзюу ишледен хапар айтханды. Джыйылгъанланы артыкъ да бек эслерин, «Профессии, совместимые и не совместимые со священством»,ь деген проект белгенди, артыкъ щда бек клирикле врачлыкъ бла кюреширге боллукълары. Аны юсюнден оноуланы эмда теджеулени Межсоборный Присутствияны аппаратына ашырлыкъдыла.

Быйыл февраль айны 17-де Черкесскеде Свято-Сергир гимназияны сохталары, кеслерини кураторларын МЧС-ни эмда Эресейни Чекчи аскерини офицерлерин ала бла биргекъарт аталарын, аталарын, уллу къарнашларын джуукълашыб келген Ата Джуртну къоруулаучуларыны кюню бла алгъашладыла. Билим берген 11-чи номерли аралыкъны директору Ляшова Елена офицерле бла протоирей Кузнецов Сергийге гокга хансала берди. Сабийле джарыкъ, сейир концерт программа хазырлагъан эдиле. Къуанчдан сора бары да саугъала алгъан эдиле.

Быйыл февраль айны 18-де Вселенский родительский шабатында Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт, Новопавловскеде Петропавлов клисада Дин къуллукъ бардырды. Дин къуллукъну аллы бла Архипастырь орнатылыргъа хазыр болуб тургъан куполлагъа нюр салгъант адетни этди. Литургияда дин къуллукъ болушлукъну клисаны тамадасы Новопаловск клиса округну приходларыны джуаблы джинчиси протоирей Цапко Владислав бла Новопаловскеде Раббийни Анасыны Владимир иконасыны сыйына аталгъан клисаны тамадасы протоирей Дионисий Назаров этдиле. Диакон къуллукъгъа да прододивакон Куба Димитрий башчылыкъ этди.Ектения дуадан сора архиепископ Феофилакт, Украина бла Джуукъ Востокда къазауатла тохтасынла деб тилек этди. Литургия бошалгъандан сора Владыка джыйылгъанлагъа ауаз бериб, бир емюрню мындан алда ауушхан христианлылагъа джаназы дуа этди. Дин къуллукъ бошалгъандан сора Владыка клисагъа джыйылгъан джамагъат бла тюбешиб ушакъ этди. Ол кюн огъунакъ кече архиепископ Феофилакт Пятигорскени Спасс клисасында кечеги дин къуллукъ бардырды. Архиерейге дин къуллукъ болушлукъну клисаны клириклери этдиле. Анда дин джырланы Анна Куба башчылыкъ этген архиерейли хор джырлады. Адетдеча Владыка Сыйлы Китабны окъугъандан сора православ дин ахлулагъа елей джэаудан джакъды.

Быйыл февраль айны 17-де Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт, Ставрополь крайны губернаторуну ышыгъында къуралгъан миллетлеарасы келишиуню советини кенгешине къошулду. Ол Пятигрск къарал университетни мекямында болуб етгенди. Ол кенгешге, Ставрополь крайны Правительствосуну председателини биринчи орунбасары Ковалев Иван башчылыкъ этди. Советни ишине дагъыда, Ставрополь крайны Правительствосуну председателини орунбасары Скворцов Юрий, Ставрополь крайны муслислиманларыны Дин идарасыны муфтийи Рахимов Мухаммад, Терк къазакъ аскерни Ставрополь округуну атаманы Журавский Александр эмда ведомствола бла министерстволаны тамадалары, крайда Шимал Кавказ республикаланы толу эркинликли келечилери, миллет культура автономияла бла джамагъат организацияланы келечилери да къошулгъан эдиле. Иш повесткада баш сорууну- Ставрополь крайда 2016-чы джыл миллетле эмда динлеарасы келишиу эмда 2017-чи джылда кърал миллет политиканы хайырландырыу джаны бла власть органланы борчлары дегеннге джораладыла.Миллетлаарасы келишиу бла къазакъланы ишинден Ставрополь крайны комитетини председатели Писаренко Александр, миллетле бла дин келишиуню юсюнден хаманда мониторинг этилиб тургъан , джамагъатны оюмун эсеблеб айтды. Ол чертгенден, крайны джамагъаты миллетле арасында келшиуге ашхы багъа бергенлери 86 процентдент аслам болгъанды. Етген джыл Новоселицкийде терракт этерге излегенлери толмагъан сагъатда , ол джаны бла миллетни кез къарамы аман джанына тюрленмегенди. Аллай келишиу да динле арасында да керюнедиле, аны кергюзюмю да 80 процентден аслам болгъанды. Аны бла ол затланы бек хайырлыгъа санайдыла.

Адамны юйдегили болуб джашауундан кеб магъаналы зат билдиле Нарсана шахарны школларыны абадан классларыны сохталары «Дом для мамы» деген аралыкъда суаблыкъгъа ишлеген Мосцепан Владимирден. Ушакъда баш теманы аналыкъгъа атадыла. Аборт этген терс ишден джанларгъа, ол джаннга да санга да къаллай заран келтиргенинден хапар айтды епархия аралыкъны волонтеру. Быйылны аллындан башлаб юйдегиде багъалы шартлагъа, абортланы, тютюнт ичиуню . ичгичиликни заранлыгъына джораланнган «Сохрани жизнь» деген ат бла кермюч курорт шахарны 8, 9, 10, 17 бла 19 школларында болуб етгенди.

Пятигорскеде джамагъатны социал джумушун баджарыу комплекс аралыкъ етген 2016-чы джылны эсеблерин белгиледиле. Джыйылыугъа иерей Гриценко Виталий бла Климова Галина эмда Пятигорск клиса округда социал къуллукъгъа джуаблыла да къошулгъан эдиле. Эсеблени чыгъарыуну кезюуюнде аралыкъны усталары, Пятигорскеде Покров клиса бла байламлылыкъ тутуугъа уллу багъа бериб, аны тамадасы Яковенко Илия бабасха ол байламлылыкъ тутухан 2016 джылны эсебинден разылыкъ письмо джибергендиле.

Быйыль февраль айны 14 бла 15-де Сретения Господня байрам дин къуллукъланы Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт, Пятигорскени Спасс клисасында бардырды. Архиерейге дин къуллукъ болушлукъну клисаны клириклери этдиле. Анда дин джырланы регент Куба Анна башчылыкъ этген архиерейли хор джырлады. Байрамгъа аталгъан кечеги дин къуллукъда Архипастырьлитияда гырдыжнлагъа разылыкъ этиб Сыйлы Китабны окъугъандан сора православ дин ахлулагъа елей джауну джагъыб аны ызы бла кечеги дин къуллукъдан сора джыйылгъанлагъа сезюн айтды. Дин къуллукъда архиепископ Феофилакт, Инджилден юзюкню окъугъандан сора джыйылгъан джамагъатха ауаз берди,андан сора да Украина бла Джуукъ Востокда къазауатла тохтасынла деб тилек этди. Дин къуллукъну кезюуюнде православ джаш телюню Кюнюне ийген, Москва бла бютеу Эресейни Сыйлы Патриархы Кириллни алгъышын да окъудула. Владыка бу байрамгъа махтау этди. Адетдеча Владыка келген джамагъатны байрам бла алгъышлаб литургиядан сора Сыйлы Къачны тутду.

Черкесскеде Баталпаша шахар къазакъ джамагъатында кебчюлюк къоруулай бла аскер- патриотлукъ ишге джораланыб кезюулю мероприятие болуб етдю. Къарачай-Черкесияда Шимал округну къазакъларына динчилик этген протоирей Соколов Геннадий бардыргъан дуадан сора, Баталпаша шахар къазакъ джамагъатны атаманы Брянцев Владимир кесини болушчулары Дейдименко Игорь бла Чапура Виталий бла бирге Кавказда къазакъчылыкъны къуралыуундан эмда тарихде болгъан затладан хапар айтдыла. Джыйылгъанлагъа , къазакъ Хопер полкну 320 джыллыгъына аталгъан кино кергюздюле. Владимир Александрович айтхандан, Эресей къралны тарих белгилеринде хопер къазакъладан биринчи кере 17 емюрде белгили болгъанды. Аланы артыкъ етгюрлюклери, Ата джуртларына сюймекликлери болгъанды. Ала Ставрополь шахарны, талай станселени эллени бюгюн Къарачай-Черкесияны къурагъандыла. Аны тышында да тюбешиуде къазакъла, аллында заманлагъа этиллик ишле бла масленница байрамны бардырыуну да сюздюле.

Озгъан кюнледе Минеральные Воды шахарны 6-чы номерли школунда , Минераловод админстрацияны билим бериу Управлениясы бла Минераловод благочинияны байламлылыкъ тутханларыны тамалында, адетдеча , « 1917-2017 гг. – уроки века». Деген темагъа атаб Сртетение джаш телюокъуула болуб етдю. Аны аллын Минераловод клиса округну дин билим бериу катехизация джанындан дуаблы динчини болушчусу , Минеральные Воды шахарда Благовещенск клисаны тамадасы протоирей Бабенко Димитрий бла Минераловод округну джуаблы динчисини болушчусу Панасенко Алексей ачдыла. Ала Сретение байрамны тарихинде, православ джаш телю Бютеудуния кюнюнден хапар айтдыла эмда День святого Валентина деген кюнню клиса бла къаллай байламлылыгъа болгъанындан да айтдыла. Кеб болмай Москвада етген Рождество окъууладан анда болуб келген 103-чю номерли гимназияны устазы Т.Г.Афонина да хапар айтды. Соловкаланы, Орус Голгофача, 111-чи номерли МБОУ тарихден устазы В.М Лашко айтды. Ол кеси да ол сыйлы джерде талай кере болуб келгенди. Бу окъуулагъа хаман да Минераловод къазакъ дзжамагъатны атаманы Губенко О.В.да къошулгъанлай турады. Ол, джюз джыл мындан алда этилген ишлени эсге салыб, абадан кллассланы сохталарын, ата джуртларыны , миллетлерини тарихин таймаздан билиб турургъа керексиз деб чакъырыу этди. Джыйылыуда дагъыда школланы сохталары кеслерини музыка номерлерин кергюздюле. Бу окъуулагъа келгенлени барына да орта билим берген 6-чы номерли школну директору Горланова И.В иги къонакъбайлыкъ этди.