Къарачай-малкъар

Къарачай-малкъар (3308)

Быйыл май айны 25-де Воснесения Господня байрамда Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт Марьинский станседе Михайловский клисасында Дин къуллукъ бардырды.Архиерейге дин къуллукъ болушлукъну Новопавловк лиса округну джуаблы динчиси иерей Цапко Владислав бла клисаны тамадасы иерей Гордин Александр этдиле. Диакон къуллукъгъа да протодиакон Куба Димитрий башчылыкъ этди. Архипастырь бла бирге байрамны белгилерге стансечиле жэмда башха эллле бла шахарладан келген православ джамагъат да къошулгъан эди. Инджилни окъугъандан сора Владыка православ ахлулагъа ауаз берди. Ектения дуадан сора да Архипастырь Украина бла Джуукъдагъы Кюнчыгъышда къазауатла тохтасынла деб Аллахдан тилек этди. Литургия бошалгъандан сора архиепископ Феофилакт бу байрамгъа махтау дуа этди. Бери келиб бирге дин къуллукъ этгени ючюн Архиерейге клисаны тамадасы иерей Гордин Александр джюрек разылыгъын билдирди. Владыка джамагъатха разылыгъын бериб къазакъла бла тюбешди.

Быйыл май айны 24-де Словен устазла Кирилл бла Мефодий шыйыхланы эсгериу кюнде, Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт, Орус Православ Клисаны Архиерейлери бла бирге , Москвада Къутхарыучу Масих Иссаны клисасында Дин къуллукъ бардыргъан Москва бла бютеу Эресейни Сыйлы Патриархы Кириллге дин къуллукъ болушлукъ этдиле. Бук юн славян джазма бла культураны кюню белгиленеди. Орус Православ клиса бюгюн, Орус Православ Клисаны Башчысыны туугъан кюнюн белгилейди. Къутхарыучу Масих Иссаны клисасында келгенлей Сыйлы Патриарх Кирилл клисаны кюнбатыш джанында къабакъларыны къатында салынган Николай шыйых дин сыйларына табын этди.Дин къуллукъну кезюуюнде православ ахлуланы ол дин сыйгъа тыбын этерге джибериб барадыла. Аны Сыйлылыгъына . дин къуллукъ болушлукъну Киев бла бютеу Украинаны Митрополити Онуфрий, Крутицкий бла Коломнаны митрополити Ювеналий,Москва патриархияны Патриархлы наместниги Санкт-Петербург бла Ладоганы митрополити Ворсонофий, Москва Патриархияны ишлерин бардыргъан Волокаламскени митрополити Иларион,клисаны тыш байламлылыкъларын бардыргъан Белюмню тамадасы митрополит (Мищук) Валентин,Орус Православ Клисаны Басма Советини председатели Калуга бла Боровскени митрополити Климент, Воронеж бла Лискенскени митрополити Сергий, Тыш къралда Орус Православ Клисаны тамадасы Кюнчыгыъш Америка бла Нью-Йоркну митрополити Иларион, Орлов бла Болховну митрополити Антоний,Самара бла Тольяттини митрополити Сергий, Москва шахарда Москва бла бютеу Эресейни Патриархыны биринчи викарийи Истраны митрополити Арсений, Курске бла Рыльскийни митрополити Герман, Иваново- Вознесенский бла Вичуганы митрополити Иосиф, Дин билим бериу бла катехизациядан Синодну белюмюню тамадасы Ростов бла Новочеркасскени митрополити Меркурий, Архангельске бла Холмогорскени митрополити Даниил, Тамбов бла Рассказовскийни митрополити Феодосий, Нижегородске бла Арзмасны митрополити Георгий,Саратов бла Вольскени митрополити Лонгин, Рязанб бла Михайловскени митрополити Марк, Москва Патриархатны Финанс-мюлк управлениясыны тамадасы Украина Православ Клисаны ишлерини хакъындан тамадасы Борисполь бла Броварскени митрополити Антоний, Саранске бла Мордовияны митрополити Зиновий, Ханты-Мансийске бла Сургутну митрополити Павел, Хабаровский бла Приамурскени митрополити Владимир, Барнаул бла Алтайны митрополити Сергий, Смоленске бла Дрогобужскени митрополити Исидор, Чита бла Петровск-Забайкалскени митрополити Димитрий эмда Орус Православ клисаны иерархлары этдиле. Дин къуллукъгъа дыгъыда Москва Патриархлы престолну ышыгъында Джергили Православ Клисаланы келечилери: (Александрий Православ Клиса) митрополит Афанасий Киринский, (Иерусалим Православ Клисадан) архимандрит (Диспиракис) Стефан, (Болгар Православ Клисадан) архимандрит (Димитров) Феоктист, (Чех бла Славакия Православ Клисадан) архимандрит (Шемятовский) Серафим къошулгъан эдиле. Аладан сора да Сыйлы Владыкагъа дин къуллукъ болушлукъну: Москва шахарда, Москва бла бютеу Эресейни Патриархыны секретары протоирей Рязанцев Михаил, Къутхарыучу Масих Иссаны клисасыны ключары ОВЦС МП-ны председателини орунбасары протоирей Балашов Николай, Москва Патриархияны ишлерин бардыргъанны орунбасары архимандрит (Тутунов) Савва, ,джаш телюню хакъындан Синод белюмню тамадасы архимандрит (Амельченков) Серафим,Москва шахарда Богоявлен ара клисаны тамадасы протоирей Агейкин Александр эмда ара шахарны монастырларыны тамадалары бла талай динчилери да этдиле. Литургияда, Москва бла бютеу Эресейни ышыгъында болгъан Антиох бла бютеу Кюнчыгъышны Патрихыны келечиси митрополит Нифон, Клисаны кебчюлюк информацияла бла байламлылыкъ джюрютген Синод белюмюню тамадасы В.Р.Легойда, сыйлы бий Георгий Михайлович Романов, Ору Православ Клисаны къауум тиширыу монастырларыны тамадалары, православ москвачыла бла келген кънакъла да тилекле этдиле. Байрамгъа джораланнган дин къуллукъгъа: Сыйлы Коптийский Патриарх Тавадрос2-чи, Македония республиканы Президенти Иванов Георге,Эресейни Президентини Администрациясыны тамадасыны биринчи орунбасары С.В.Кириенко, архиепископ Бари-Битонто Франческо Паоло Какуччи, Эресейде таймаздан Абустоллу келечиси архиепископ Челестино Мильоре, Къазахстанны Эрессейде посолу И.Н. Тасмагамбетов, Эресейде Македония республиканы посолу Караянов Гоце, Копт Клисаны Башчысы бла Македонияны Президентини биргесине келген делегацияны членлери эмда Николай Чудотворец шыйыхны дин сыйларын Бари шахардан Эресейге келтирген итальян делегацияны келечилери да келген эдиле. Дин къуллукъну кезюуюнде, реген И.Б.Толкачевну башчылыгъы бла Къутхарыучу Масих Иссаны Клисасыны Патриархлы хору бла Анна Голик башчылыкъ этген «Православные добровольцы» деген православ джаш телю джюрюшню хору джырладыла. Патриархны дин къуллукъ бардыргъан «Союз» телеканалда прямой эфирде кергюзгендиле. Алтарны къабакъ эшиклеринде Сыйлы Клисагъа халал къуллукъ этгени ючюн эмда 80 джыл толгъаны бла Москва бла бютеу Эресейни Сыйлы Патриархы Кирилл, Москва шахарда Аны Сыйлылыгъыны секретары, Москвада Никитский къабакъланы къатында Вознесения Господны в Сторожах (Большое Вознесение) деген клисаны тамадасы протоирей Диваков Владимирни протопросвитер дараджагъа чыгъарды. Ектения дуада да Сыйлы Патриарх Кириллни туугъан кюню бла алгъыш тилекле да этдиле. Орус Православ Клисаны Башчсы, Украинада къазауат тохтасын деб Аллахдан тилек этди. Причастия адетни аллы бла Ростов бла Новочеркасскийни митрополити Меркурий ауаз берди. Кирилл бла Мефодий шыйыхлагъа махтау дуала окъудула эмда Сыйлы Патриарх Кириллни туугъан кюню бла разылыкъ тилекле да этдиле. Разылыкъ дуаны Крутицке бла Коломнаны митрополити Ювеналий окъуду. Орус Праывослав Клисаны Сыйлы Синодуна алгъышлауну Киев бла бютеу Украинаны митрополити Онуфрий окъуду. Сыйлы Синодну атындан митрополит Онуфрий, Сыйлы Владыкагъа, шыыйыхны дин сыйларындан нюр салынннган Николай Чудотворец шыйыхны иконасын берди. Аулиялы бабасны айтханындан, бу икона Николай шыйыхны дин сыйларын Бариден Орус Православ Клисагъа келтирилгенине джораланыб джазылгъанды. «Николай шыйых кесини тилеклери бла Сизни этген къуллугъугъузда, бизни Орус Православ Клисада ашхы ишледе джетишимли болургъа кесини тилеклери бла болушлукъ этиб турсун деб тилейбиз»_ деб айтды митрополит Онуфрий. Андан сора да Сыйлы Владыка Украин Православ Клисаны атындан Аны Сыйлылыгъына архиерейли кийимле да берди. Эресейни Президентини Администрациясыны тамадасыны биринчи орунбасары С.В.Кириенко Эресейни Президенти В.В.Путинни атындан, дин къуллукъгъа келгенлени славян джазма бла культураны Кюню бла эмда Орус Православ Клисаны Тамадасыны туугъан кюнюне алгъышны айтды. Эресейде Къазахстанны посолу И.Н Тасмагамбетов, ыйлы Патриархы алгъышлаб, Аны Сыйлылыгъын, Къазахстан Республиканы кърал саугъасы Шохлукъ (Достык) деген 1-чи дараджалы ордени бла саугъалады. Саугъаны бере Тасмагамбетов джолдаш, Къазах Республиканы Президенти Нурсултан Назарбаевни указын окъуду. Анды былай айтылады, бу сыйлы саугъа «къазах бла эресей аралыкъда джарашыулукъ терен орналырча къаджыкъмай кюрешгеннге, шохлукъну мамырлыкъны сакъларгъа уллу къыйын салгъаннга эмда Эресей бла Къазахстанны арасында байламлылыкъ иш джюрютюрге юлюш къошханнга бериледи». Андан сора Орус Православ Клисаны Тамадасы клисада джыйылгъанлагъа Кесини сезюн айтды. Дин къуллукъ бошалгъандан сора архиепископ Феофилакт, славян джазма бла культураны Кюнюне аталгъан мероприятиялагъа да къошулгъан эди.

Зеленчюк станседе 1-чи номерли орта школунут 5-чи классыны сохталарын юнармеецлени тизгинлерине алыргъа деб къуанч халда джыйылыу болду. Отрядла согъулгъан юнармеецлени маршы бла саф джюрюш бла етдюле, андан сора присяга алдыла. Юнармияда болгъан аланы абадан джолдашлары, джангы келгенлеге значокла бердиле.Сохталагъа алгъыш сезлени школну директору Величко Елена бла Къарачай-Черкесияда Къыбла клиса округну приходларыны джуаблы динчиси протоирей Субтельный Евгений, МО ДОСААФ-ны Зеленчюк районда белюмюню тамадасы Гордиенко Ольга, Зеленчюк районда аскер комисарны орунбасары Сериков Александр айтдыла.»Юнармия» деген бютеуэресей аскер-патриотлукъ джамагъат къозгъалыу Эресейни къоруулау кючлерини Министерствосуну башламчылыгъы къуралгъанды, анга Эресейни Президенти да разылыгъын берген эди. Бу къозгъалыуну баш нюзюрю, аскерге дери джаш адамланы хазырлагъан бютеу организацияланы, органланы бирлешдириудю. Эресейни ДОСААФ- ы джангы къуралгъан организациягъа кесини объетлеринде юренирге мдар берликди. Бу къозгъалыуну баш борчу- джаш адамланы географиягъа, Эресейни тарихине аны халкъларындан эмда белгили алимле бла аскер башчыладан хапарлы этерге юретиргеди. Юнармияны тизгинлерине сохталаны къайсы бири да, аскер-патриотлукъ организация бла клуб эмда излеу отряд къошулургъа боллукъдула. Окъуудан бош заманда юнармеецле,мемориалла ла эсгертмелени сакълар джанындан иш бардырлыкъдыла, Емюрлюк отну къатында эсгериуню вахтасын эмда волонтерлукъ ишни да бардырлыкъдыла. Аны тышында да уллу культура бла спорт мероприятиялагъа да къошуллукъдула, башха затладан къошакъ билим эмда биринчи медицина болушлукъ этерге усталыкъныда аллыкъдыла.

Быйыл май айны 24-де Нарсананы сабий музыка школунда славян джазма бла культураны Кюнюне аталыб концерт болуб етдю. Ол кюн православ клиса славян харифлени къурагъан- къарнашла Кирилл бла Мефодий шыйыхланы эсге тюшюреди. «Славян джазманы Кюню- ол джарыкълыкъны. Ана сезню, ана тилни китабыны ана литератураны байрамыды. Бизни джазмабыз, тилибиз,джырыбыз- аладыла бизни бирикдирген,олду бизни культурабызны тамалы»,-деб айтды байрамны ачылыуунда Нарсана курорт-шахарны администрациясыны Башчысыны орунбасары Загуменная Татьтяна. Нарсана клиса округну приходларыны джуаблы динчиси протоирей Знаменский Иоанн, кесини сезюнде былай чертди, Кирилл бла Мефодий къарнашланы иннет ишлери славянлыланы джашауларын тюрлендиргенди, аланы энчиликлерин есдюртгенди, бай кульутураны аллын башлатхандыла. Славян джазманы Кюнюне атаб хор концертни Свято-Никольский гимназияны хору ачды. Андан сора келген къонакъланы аллында шахарны хор коллективлери джырладыла.Джуаблы православ динчи Нарсана шахар администрацияны культура комитетини председатели Сквиренко Иннагъа разылыкъ письмо берди. Бук юн къуанч концертле Эресейни бютеу джеринде да баргъандыла. Ала бары да бир заманда кюнортадан сора сагъат бирде башланнгандыла. «Я, ты, он, она — вместе целая страна...», деген ат бла баргъан байрамны программасында, совет джыллада белги авторланы белгили джырлары, дин джырла эмда Уллу Ата Джурт къазауатны юсюнден джырла эштилдиле.

Быйыл май айны 25-де Воснесения Господне деген байрамны ал кюнюнде. Пятигорскеде Спасс ара клисаны клириги иерей Великородный Дмитрий «Кораблик» деген балабакъны сабийлери бла тюбешди. Ушакъны темасын Вознесения Господня байрамгъа атадыла. Православ динчиле гитче сабийчикле ангыларча байрамны тарихинден кесгин хапар айтды. Тюбешиуню экинчи белюмюнде сабийлеге кеслери къоллары байрамгъа атаб раскраска этерге дерс бердиле. Ала аны этген кезюуде православ динчи, сабийлеге оюм сингдирирге джораланнган хапарла айта эди. Келген къонакъ, сабийлени сорууларына джуабла берген эди. Тюбешиуню уа бары да бирге картха тюшюб тамамладыла.

Быйыл май айны 25-де Новоблагодарныйни орта школунда , выпускной классланы ахыр къонгурауларына джорланыб линейка болуб етдю. Покрова Пресвято Богородица клисаны тамадасы протоирей Углов Сергий, сабийлени школну тауусханлары бла алгъышлаб, экзаменлени джешимли берирге эмда иги усталыкъланы сайлаларгъа ашхылыкъ джоралады. Клисаны тамадасы , приходну джашаууна тири къошулгъан сохтала бла устазлагъа грамотала берди.

Пятигоск бла Черкесск епархияны Николай Чудотворец шыйыхны сыйына аталгъан клисала асламдыла. Быйыл май айны 22-де Николай шыйыхны елюгюню сюек кесеклерин Мир Ликийскийден Баргъа келтирилген кюнню белгилеуде, епархияны Никольский клисаларында барамгъа дараджада дин къуллукъла бардырылдыла. Нарсананы Никольский клисасында шыйыхха къуанч халда акафист дуа этилди. Аны клисаны тамадасы, Нарсана клиса округну джуаблы динчиси протоирей Знаменский Иоанн бардырды. Анга да дин къуллукъ болушлукъну округну клисаларыны динчилери этдиле. Акафист зикирден сора джыйылгъанлагъа, Нарсанада Крестовоздвиженский клисаны клириги протоирей Моничев Димитрий ауаз берди. Православ динчи, шыйхх аталыб окъулгъан дуаны магъанасын ангылатыб эмда Николай шыйыхны ашхы шартларындан юлгю ала алай джашагъыз деб чакъырыу этди. Протоирей Знаменский Иоанн да табын этерге келгенлеге бу байрам бла ийген Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилактны алгъышын окъуду. Андан сора да Иоанн бабас шахаргъа ашхылыкъ теджеб, джыйылгъан джамагъатха да Николай Чудотворец шыйыхдан джакъчылыкъ тиледи. Старопавлов станседе байрамгъа аталгъан дин къуллукъгъа клисаны тамадасы Вологин Александр бабас этди. Табын этерге, Павлов район къазакъ джамагъатны атаманы Роговой бла Владимир бла Старопавлов стансе къазакъ джамагъатны атаманы Коновалов Андрей да келген эдиле. Дин къуллукъдан сора клисаны тамадасы, шыйых Николайны елюгюню сюек кесеклерин Орус Православ Клисаны джерине келтирилгени бла ийилген Патрирхлы сезню окъуду. Андан сора клисаны тегерегине къачлы джюрюш этдиле. Байрамны бардыра джыйылгъанланы аллында приходну христиан дин школуну сохталары бла «Волюшка» деген къазакъ коллектив православ дин джырланы джырладыла. Байрамны дин къарнашланы аш юйлеринден туз-дамдан ауузланыб тамамладыла. Шыйыхха аталгъан байрамны Минеральные Воды шахарны Никольский клисасында да бардырдыла. Анда клисаны тамадасы иерей Чемудуровт Кириллни башчылыгъы бла кечеги дуагъа: Железноводскеде Покрова Пресвятой Богородица клисаны тамадасы протоирей Бондарчук Андрей, Побегайловка элде Архангел Михаилни клисаны тамадасы протоирей Горбачев Михаил, Никольский клисаны клириги протоирей Андреев Борис, Греческое элде Хорламчы Георгий клисаны тамадасы иерей Пронь Алексей къошулгъан эдиле. Байрамгъа аталгъан литургиягъа Минераловод клиса округну приходларыны джуаблы динчиси протоирей Панасенко Алексей башчылыкъ этди. Адетдеча къачлы джюрюш бошалгъандан сора аш юйде туз- дамдан ауузландыла. Ол кюнледе табын этерге клисагъа джюрюучю джамагъат бла башха элле бла шахарладан келген адамла да келген эдиле. Инджилден окъугъандан сора православ дин ахлулагъа протоирей Панасенко Алексей ауаз берди. Зольский станседе да байрамгъа аталгъан дин къуллукъ бардырылгъан эди. Литургиядан сора джарыкъ къонгурау таууш бла клисаны тегереги бла къачлы джжюрюш этдиле. Православ  динчиле бла къонакъла бу джарыкъ байрам бла барын да алгъышладыла. Православ кадет классны сохталары да дждыйылгъанланы джюреклерине джылыу къошдула. Байрам дин къуллукъдан сора аш юйде тебсиле салыб келген къонакъланы ауузландыргъан эдиле. Клисаны хору да байрамгъа келгенлеге музыка алгъышлауларын саугъа этди. 159 джылны мындан алгъа 1858-чи джыл Кяфар сууну джагъасында Сторожевой стансе орналгъанды. Талай джылланы нада джамагъат, тюз юйде табын этиб тургъанды, анда къуллукъланы башха элледен православ динчиле келиб бардырыб тургъандыла. Сторожевой стансени джамагъаты, табын юйлерини  орунунда 1988-чи джыл клиса ишлегенди. Бек сейири клисаны къабыргъаларын табын юйню тегереги бла салыб башлагъандыла, анда ахыргъа дери дин къуллукъла бардырылыб тургъандыла. Клисаны арбазында православ динчиге юй ишленнгенди эмда къач тартыргъа белме бла просфора да ишленнгенди. Байрамгъа джораланнган литургияны Къарачай-Черкесияда Къыбла клиса округну приходларыны джуаблы динчиси протоирей Субтельный Евгений бардырды. Анга округну православ динчилери да дин къуллукъ болушлукъну этдиле. Быйыл да хар замандача бу байрамгъа Зеленчюк район къазакъ джамагъатны къазакълары атаман Федоров Владимирни башчылыгъы тири къошулдула. Район джамагъатны къазакъларына Зеленчюк районда клиса байрамгъа бирлешиб джыйылыб табын этген адет болуб бегигенди. Литургиядан сора, Къардоникден, Зеленчюкден, Исправна станселе бла Къарачай шахардан келген къонакъланы байрамгъа джораланыб этилген туз-дамдан ауузланыргъа чакъырдыла.

Минераловод джанында къауум элле бла Пятигорск бла Нарсанат клиса округлада суудан къоркъуулу болуб тюшгени бла байламлы Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт, джарсыгъанлагъа болушлукъ къураргъа разылыгъын бергенди. Аллай адамла джуукъда орналгъан клисагъа барыргъа боллукъдула, анда алагъа къолларындан келгенча болушлукъ этерикдиле. О лишни къалай баргъанына клиса округланы джуаблы динчилери бла епархияны суаблыкъ белюмю къарарыкъдыла. Эвакуациягъа тюшгенлеге Бештау эркиши монастыр бла «Дом для мамы» деген кризис аралыкъ ышыкъ берирге хазырдыла. Терк къонгурау атаргъа, 8 (919) 756- 93-11, 8 (928) 006-77- 76, 8(928) 631-60- 86, 8 (961) 448-61- 61, (879 22) 7-40- 51 телефонлагъа боллукъду. Аны тышында да архиепископ Феофилактны разылыгъы бла Пятигорск епархияны бютеу клисаларында быйыл майны 25-де Вознесения Господня байрамда, джангурла тохтасынла деб тилекле этилликдиле.

Адетдеча 13-чю Кирилл бла Мефодий окъуула кесини ишин Алийланы Умар атлы Къарачай- Черкес кърал университетде тамамлады. Ол окъууланы филологияны Институту къурагъанды. Пленар кенгешни кезюуюнде Алийланы Тамараны, «Роль единой системы письма в развитии языков народов РФ», Джаубаланы Ф.И. «Нарушение речевой культуры: характер и причины», Гочияланы М.К «Индивидуальное во фразеологии произведений Антона Павловича Чехова» эмда башхаланы докладлары окъулдула. Окъуулагъа келгенлеге хошкелди сезню Къарачай шахарда Пантелеймон клисаны тамадасы иерей Фоменко Сергий айтды. Солуу замандан сора окъууланы иши: «Язык и межкультурная коммуникация: современное состояние и перспективы», «Имагологические проблемы в современном культурном процессе», «Диалог культур: русско- кавказские взаимосвязи», «Филологическое образование в школе и вузе», деген секциялада бардырылды.

Пятигорс епархияны дин-катехизация курсларында энтда экзаменацион сессия барады. Быйыл майны 21-де выпускной экзаменни Нарсана филиалгъа джюрюгенле бергендиле. Курсланы тамадасы протоирей Симанович Олег бла филиалны устазы протоирей Моничев Димитрий къурамына кирген комиссия, курслагъа джюрюгенлени асламысыны терен билимлери болгъанын чертди. Нарсанада филилалгъа джюрюген адамланы саны къалгъанладан эсе асламды. Быйыл аны 34 адам джетишимли тауусханды.