Адыгэбзэ

Адыгэбзэ (5147)

ЕссэнтIыгу МВД-м и Жылагъуэ советым хэт, Тхьэм и Анэм и «Щыгъуэ псоми гуфIэгъуэ» тхьэнапэм и цIэр зезыхьэ члисэм и унафэщI щоджэн нэхъыжь Стацюк Алексий, Урысей МВД-м и къудамэу ЕссэнтIыгу къалэм щыIэм и унафэщIым и лъэIукIэ, къудамэм и ухуэныгъэщIэм кIуэри игъэнэхуащ. Щоджэныр апхуэдэу тезырхэр щрагъэпшын IуэхущIапIэми щыIащ, абы щыIэхэм епслъылIащ, хуэныкъуэхэм папщIэ Тхьэ елъэIуащ.

2017 гъэм гъатхэпэм и 15-м Кисловодск и Крестовоздвиженскэ члисэм и клирик щоджэн нэхъыжь Моничев Дмитрий зи чэзу зэIущIэр Кисловодск цIыхухэм социальнэ Iуэхутхьэбзэхэр щыхуащIэ и зэзыгъэуIу центрым и ГБУСО-м и пенсионерхэм ядригъэкIуэкIащ. Щоджэным IуэхущIапIэм и нэIэм щIэтхэм яхутепсэлъыхьащ нэщIымрэ гуэныхьыр Iуэтэжынымрэ, упщIэхэм жэуап яритащ. Къызэхуэсахэм зэIущIэ гъэщIэгъуэнхэм папщIэ фIыщIэ ящIащ.

2017 гъэм гъатхэпэм и 18-м Налшык къалэм и щоджэнхэм округым и благочиннэ щоджэн нэхъыжь Бобылев Валентинрэ КъБР-м и «Мир всем» чристэн щIалэгъуалэ Центрым хэт жыджэрхэр хэтащ пэкIу-концертым, Кърым республикэмрэ Севастополь къалэмрэ Урысейм зэрыгухьэрэ илъэсищ зэрырикъум теухуауэ къызэрагъэпэщам. ГуфIэгъуэ зэхыхьэм хэтащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и министерствэхэмрэ ведомствэхэмрэ, дин, жылагъуэ IуэхущIапIэхэм, политикэ партым, егъэджэныгъэ IуэхущIапIэхэм, профсоюзхэм я лIыкIуэхэр. Къызэхуэсахэм я пащхьэм къыщыпсэлъащ республикэм и творческэ гупхэр, артистхэр.

2017 гъэм гъатхэпэм и 16-м, Псыхуабэ епархием и унэм, Псыхуабэ, Черкесск щIыналъэхэм я щихънгаъ нэхъыщхьэ Феофилакт зэIущIэ щригъэкIуэкIащ, Урыс Чристэн Члисэм и екIуэлIапIэхэм я Патриаршэ благочиниеу Тыркуменистан Республикэм хъыбарегъащIэ лэжьыгъэхэр щыщIагъэхуэбжьэным теухуауэ. ЗэIущIэм хэтащ Патриаршэ благочинием и члисэ округхэм я унафэщIхэр, Псыхуабэ, Черкесск щIыналъэхэм епархием и хъыбарегъащIэ-тхылъ тедзапIэм и унафэщI щоджэн нэхъыжь Самохин Михаил. Зэхыхьэм Тыркуменистаным и екIуэлIапIэхэм я хъыбарегъащIэ лэжьыгъэхэр зэрырагъэфIэкIуэнум щытепсэлъыхьащ.

2017 гъэм гъатхэпэм и 16-м Кисловодск и Чристэн Свято-Никольскэ классическэ гимназием филолог-бзэ щIэныгъэлI цIэрыIуэ Ирзабеков Василий урысыбзэм теухуа зэпсэлъэныгъэхэм пищащ. ЗэIущIэр теухуауэ щытащ тхакIуэ, этнограф, лексикограф цIэрыIуэ Даль Владимир и гъащIэм. Гимназием и гъэсэнхэм Василий яхутепсэлъыхьащ урысыбзэ псалъалъэм псалъэ 200 000, псалъэжьрэ жыIэгъуэу 37 800 зэритыр. Апхуэдэу лекторыр еджакIуэхэм ядэгуэшащ Даль и псалъалъэр къызэрыунэхуам и тхыдэм теухуахэмкIэ. «1819 гъэм, Даль илъэс 17 щыхъум, Петербург и Хы кадет корпусым къыщIэкIащ ар. Николаев щыкIуэ махуэ гуэрым щIыIэм исащ. ГъуэгурыкIуэм зыхуэза гуэрым, ар тригъэун папщIэ жиIащ: Дунейр мыгувэу зэрызэIыхьэнужиIащ. Владимир блокнотым иритхащ псалъэщIэр. Псалъалъэр итхыным щIэдзапIэ хуэхъуари аращ».

2017 гъэм гъатхэпэм и 16-м Минводы Къэзакъ музей къыщызэIуахащ, Япэ дунейпсо зауэмрэ 1917 гъэм къэхъуа Октябрь революцэмрэ теухуауэ. Гъэлъэгъуэныгъэр нобэ къыщызэIуахащ Минераловодскэ районым и къэзакъ зэгухьэныгъэм и Управленэм. ЗэIущIэм хэтащ Псыхуабэ, Черкесск щIыналъэхэм я щихънагъ нэхъыщхьэ Феофилакт, Тэрч къэзакъ зэгухьэныгъэм и атаман Журавский Александр, къэзакъхэм я лIыкIуэхэр, Минераловодскэ къалэ округым и администрацэм щыщхэр. Музейр къызэгъэпэщыныр и жэрдэмщ Минераловодскэ къудамэм и атаман Губенко Олег. Выставкэм хагъэхьа лэжьыгъэхэм и нэхъыбэр езым ейщ. Илъэс зыбжанэкIэ абы сурэтхэр, дагерротипхэр, газетхэр, плакатхэр, пащтыхь зэманым, нэхъ иужьыIуэкIэ щыIа тхылъымпIэ ахъшэхэр, ахъшэ жьгъейхэр, нэгъуэщIхэри. Щихънагъ нэхъыщхьэ Феофилакт къыхигъэщащ музейр къызэIухыныр Романовхэ я тетыгъуэр зэриухрэ илъэсищэ зэрырикъум зэрырагъэхьэлIар. «Нобэрей Iуэхугъуэр зэзгъэпщэфынур – ди нэхъыжьхэм я кхъащхьэм дыщыбгъэдыхьэрщ. Ди гъусэу дгъэувын папщIэкъым дыщIыбгъэдыхьэр, атIэ абы я кхъащхьэхэмкIэ ди къэкIуэнур тлъагъун папщIэщ. Уи къэкIуэнур щыпщIэнур укъызыхэкIар щыпщымыгъупщэрщ. Къэзакъ тхыдэм, урысей лъэпкъым я музей къызэдгъэпэщын мурадри аращ къызыхэкIар. ГъащIэм и напэкIуэцIхэр – гузэвэгъуэхэри гуфIэгъуэхэри абы къигъэлъэгъуэнут», - жиIащ щихънагъ нэхъыщхьэ Феофилакт. Журавский Александр зэрыжиIэмкIэ, япэ къэзакъ музейр а щIыналъэм илъэситI и пэкIэ Горячеводскэ станицэм къыщызэIуахащ. Минераловодскэ музейр къэзакъ управэм и япэ музей хъуащ. «Мыр япэ музейм и чэзууэ аращ. Абы етIуани, ещани, еплIани къыкIэлъыкIуэну дыщогугъ. Дэфтэрхэр гъэщIэгъуэнщ. ЩIэблэм я дежкIэ псом япэу абыхэм мыхьэнэшхуэ яIэщ, ди адэжьхэр зэрыпсэуам, а зэманым къагъэсэбэпу щыта ахъшэм кIэлъыреплъ», - къыхигъэщащ Журавскэм. Минераловодскэ Къэзакъ музейм зиужьынущ икIи зиубгъунущ, къыхигъэщащ Губенкэ Олег. «1914 гъэм и тхыдэр, 19 лIэщIыгъуэм теухуахэр къызэщIэткъуэжыну ди мурадщ, урыс-тырку зауэр, Кърым кампаниер, Кавказ зауэр къызэщIиубыдэу. Ар ди хьэпшыпхэм ящыщ Iыхьэу аращ», - жиIащ абы.

Мы махуэхэм Новопавловскэ къалэм и Петропавловскэ члисэм щрагъэкIуэкIащ Новопавловскэ члисэ округым и щоджэнхэм гуэныхьыр Iуэтэжыным и щэхухэр. Округым и щоджэн нэхъыжь Тарнакин Александр щоджэнхэм узэщIыныгъэкIэ захуигъэзащ, нэщIыр гуэныхьхэр Iуэтэжыным и зэману зэрыщытым теухуауэ. Къызэхуэсахэм щоджэн нэхъыжь Агеев Илия папщIэ тхьэлъэIу ирагъэкIуэкIащ, нэхъапэIуэкIэ Новопавловскэ округым и щоджэну щытар.

2017 гъэм гъатхэпэм и 14-м Минводы къалэм и Покров члисэ зэхуэхьэсам округым и щоджэнхэм я зэIущIэ щекIуэкIащ. Ар благочинием и щоджэн нэхъыжь Устименкэ Филипп иригъэкIуэкIащ. Зэпсэлъэныгъэр ирагъэжьащ дунейм ехыжа благочиннэм, члисэ зэхуэхьэсам и унафэщI, щоджэн нэхъыжь Агеев Илия. ТхьэлъэIум щыпащащ члисэм. Щоджэным къызэхуэсахэм захуигъэзащ гуэныхьхэр Iуэтэжыным теухуа псалъэкIэ, нэщI инымкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэм. Зэхыхьэм щытепсэлъыхьащ благочинием и члисэхэм я екIуэлIапIэ гъащIэм теухуа Iуэху зэIумыбзхэм.

2017 гъэм гъатхэпэм и 14-м Ставрополь крайм и Правительствэм зэIущIэ щекIуэкIащ. Абы иужькIэ «Сургучев Илья и щIэинхэр» псапащIэ фондым и Попечительскэ совет къызэрагъэпэщащ. Ар иригъэкIуэкIащ крайм и Правительствэм и унафэщIым и къуэдзэ Кувалдинэ Иринэ, музей зэгухьэныгъэм и лIыкIуэхэр, тхакIуэхэр, хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм я лIыкIуэхэр. Псыхуабэ, Черкесск щIыналъэхэм я щихънагъ нэхъыщхьэ Феофилакт и арэзыныгъэкIэ, епархием и лIыкIуэу зэхыхьэм хэтащ епархием къэзакъхэм ядэлэжьэнымкIэ и къудамэм и унафэщI щоджэн нэхъыжь Фещенкэ Стефан. Зэхыхьэм хэтхэр Iуэхугъуэ зэмылIэужьыгъуэхэм къытеувыIащ, ди хэкуэгъу, Ставрополь и тхакIуэ Сургучев Илья теухуауэ.

2017 гъэм гъатхэпэм и 13-м Успенскэ Второафонскэ Бештаурскэ цIыхухъу къулъшырыфым и щоджэнархимандрит, Псыхуабэ, Черкесск щIыналъэхэм я щихънагъ нэхъыщхьэ Феофилакт къулъшырыфым и шхапIэм и росписыр игъэннэхуащ. Пастыр нэхъыщхьэм къулыкъур иригъэкIуэкIащ щоджэнхэм я гъусэу Георгиевскэ члисэм Тхьэ щелъэIуа нэужь. Афон бгы лъапIэм и къулъшырыфхэм и блынхэм Аущхэм я сурэтхэр хабзэ хъуауэ тетщ. Бештаурскэ къулъшырыфым а хабзэхэм щыпащэ.